Meta ftit tas-snin ilu fl-Amerika kien ;ie elett Bill Clinton b[ala President, [afna kienu l-kummentaturi li a//ennaw fuq il-fatt li dan kien l-ewwel President ta' l-Istati Uniti li ma kienx twieled qabel l-a[[ar gwerra dinjija. Kienet b[al spe/i ta' novita' li l-pajjiz kien se jghaddi f'idejn ;enerazzjoni ;dida ta' Amerikani li g[alihom, il-pre;udizzji u d-drawwiet ta' dari ma kinux kollox.

G[al [afna Amerikani u /ittadini ta' pajji]i o[ra, b'danakollu, din il-[atra kellha simboli]mu qawwi g[ax kienu finalment qeg[din jaraw il-;enerazzjoni tag[hom tikseb ir-riedni mhux biss ta' l-aktar nazzjon b'sa[[tu fid-dinja, i]da anki ta' l-im[u[ kullimkien. Li Clinton eventwalment ;ie u g[adu rikonoxxut b[ala wie[ed mill-aqwa presidenti li qatt mexxew l-Amerika - u dan minkejja l-problemi ta' natura personali li g[adda minnhom - huwa fih innifsu g[ajn ta' sodisfazzjon. Dan ghaliex kien hemm min jibza' li dik il-;enerazjoni li bidlet id-dinja fis-Snin 60 bir-rivoluzzjoni so/jo-politika tag[ha, bil-bidla drastika fil-mu]ika, fl-arti, fil-mod ta' g[ajxien, fil-moda u fl-g[arfien ta' xulxin b[ala bnedmin [ielsa minn kull irbit saffokanti, setg[et twassal g[al xi dinja ta' libertine;;.

Tg[iduli - fejn tid[ol il-Kalkara, dan il-villa;; /kejken anki skond il-kejl nazzjonali, f'dan kollu? Tid[ol g[ax g[eluq il-[amsin sena mill-konsagrazzjoni tal-knisja parrokkjali huwa marbut ukoll ma' din l-istess ;enerazzjoni. A[na lkoll li qbi]na l-[amsin sena, ji;ifieri twelidna fis-snin ta' wara t-Tieni Gwerra Dinjija, din il-;rajja ;;ib mag[ha bosta memorji.

Il-Kalkari]i ta' din il-;enerazzjoni jiftakru Kalkara g[al kollox differenti minn dik li, g[at-tajjeb u l-[a]in, g[andna llum. Jiftakruha xxukkjata u mifxula mill-qerda li kienet ]erg[et madwarha l-gwerra. It-tlitt ibliet tal-Kottonera kienu daqu l-akbar imrar ta' din il-gwerra, u mag[hom il-Kalkara sofriet fit-telf uman u materjali, fosthom it-telfa tal-knisja parrokkjali.

Dawk b[ali li twieldu l-Kalkara fis-snin ta' wara l-gwerra, g[alhekk, kellhom jir/ievu l-mag[mudija tag[hom fil-ma[]en tal-festa fil-livell ta' ta[t it-triq li g[al numru ta' snin kien qed jintu]a b[ala knisja fejn il-Kalkari]i setg[u jkomplu bl-attivita' reli;ju]a tag[hom. Kien dak l-istess ma[]en li mhux darba u tnejn safa mg[arraq bl-ilmijiet tax-xita u li darba minnhom sa[ansitra spi//a fil-;urnali meta kellha tintu]a frejgatina biex seta' jkun salvat is-sagrament!

Ta' tfal naturalment kellna Kalkara b'in[awi partikolari li llum m'g[adx baqa' [jiel tag[hom. Ji;uni f'mo[[i bosta postijiet fin-na[a ta- fuq tal-Kalkara, b[all-pitch tal-Cricket, per e]empju, li kien hemm fl-g[alqa li aktar wara konna sirna nafuha b[ala "l-g[alqa tal-futbol". Fuq dik il-pitch [afna minna jiftakru l-[elikopter tas-servizzi Ingli]i jag[mel in]ul ta' emer;enza biex iwassal il-pazjenti fl-Isptar ta' Bighi. Imiss ma' dan il-kumpless kien hemm il-ka]in tal-Cricket - wie[ed minn tnejn li qatt e]istew f'Malta -- li fil-bit[a tieg[u konna mmorru naraw il-films ta' "l-o[xon u l-irqiq".

Kien hemm l-G[alqa tal-Fondoq fejn, flimkien mal-kbar xejn inqas [erqana minna, konna nag[mlu x'aktarx l-akbar [u;;ie;a ta' San :wann fil-Kottonera, u li kienet tidher mill-Belt.

Il-;enerazzjoni tag[na tiftakar ukoll l-G[alqa ta' Wi]u fejn ma konniex in[allu l-[nie]er bi kwiethom, u mhux darba u tnejn sibna s-sidien lesti g[alina min[abba d-drawwa [a]ina tag[na li nitimg[u l-annimali bil-bajtar tax-xewk.

It-tennis courts ta' Villa Portelli wkoll kienu ta' attrazjoni g[alina - attrazzjoni li stajna ngawduha biss mill-bog[od billi f'dawk i]-]minijiet ta' Malta kolonja, ma kienx permess g[alina u g[al Maltin o[ra li jid[lu fihom, u wisq anqas li jilag[bu fihom. I]da xi balloon jew tnejn li kienu jaqb]ulhom il-[itan ]ammejnihom g[alina!

Il-;nien imdaqqas ta' l-istess Villa, mimli si;ar tal-larin;, ukoll ma kienx miftu[ g[alina, i]da sibna mod makakk kif nid[lu fih. Konna nkunu qeg[din nilag[bu l-ballun fit-triq ta' ma;embu (Triq Patist Borda) u, b'kumbinazzjoni kien jaqag[lna l-ballun fil-;nien. Il-ba[ri Malti li kien ikun g[assa mal-bieb ma tantx kien jie[u gost i[alli wie[ed minna jin]el biex isib il-ballun, i]da qatt ma qalilna le. U mal-ballun konna naraw li fil-but intellg[u wkoll xi ]ew; larin;iet bnini!

Fin-na[a tax-xatt, it-tfal ma kinux neqsin minn dawn il-postijiet. L-in[awi ta' Brunu u x-Xewkija kont tis[ajjilhom xi pajji] ie[or, daqstant kienu lok ta' avventura. Minn ta' Brunu kienu jin]lu biex jg[oddsu g[all-gandoffli - iva, gandoffli fil-Port - u mix-Xewkija kienu ji;bru z-zkuk irqaq tal-;elatina (jew xi forma ta' splussiv ie[or -- li kienet to[ro; minn bombi mhux sploduti fil-qieg[ tal-bajja tal-Kalkara. Imbag[ad er[ilhom jag[tuh in-nar u jiddervertu bil-fdal tal-qerda….

G[at-tfal tax-Xatt, il-widien tal-Kalkara u ta' wara l-knisja l-;dida (li kienet g[adha qed tinbena) kienu ta' attrazzjoni spe/jali g[al min kien irid imur jonsob jew g[all-ka//a, i]da anki biex jilag[bu qalb is-si;ar u kemm jista' jkun 'il bog[od mid-djar imwaqqa' u t-triqat im[arbta li kien kont g[adek issib dak i]-]mien.

G[al [afna tfal li kienu joqog[du fl-akwati ta' Triq Irnella, ]gur li wa[da mill-aktar memorji komuni huma l-ambulanzi telg[in u ni]lin minn u lejn l-Isptar Bighi, xi kultant idoqqu l-qniepen min[abba l-ur;enza ta' xi ka] li kien ikollhom. Niftakar tfal, ]gur mhux fost l-aktar imqarbin, li kienu g[amluh delizzju tag[hom ini]]lu n-numri ta' dawn il-karozzi u li kultant [in kienu jwaqqfuhom minn xi log[ba tal-futbol "bir-ras".

Kif ;ara kullimkien, din it-tip ta' [ajja spi//at. Dawk it-tfal ta' qabel il-knisja parrokkjali ;dida, saru ]g[a]ag[ li ma ddejqux jg[inu d-dinja tinbidel. Kien g[alhekk li fil-Kalkara rajna wkoll il-beat groups, il-[wejje; moda a' la Beatles, il-bell-bottoms, i]-]raben platform, il-mixed youth clubs li g[all-ewwel ma tantx ni]lu tajjeb mal-;enituri u l-kappillani e// e//.

Mal-milja ta]-]mien rajna ji;ru [wejje; li hennewna u nikktuna. Ta' tfal niftakruna kburin li fil-Kalkara, l-mekka tad-dg[ajsa tipika Maltija, r-Regatta tat- 8 ta' Settembru kienu l-ewwel sport u r-reb[ tax-Shield kien xi [a;a li nistennew bil-[erqa minn sena g[al sena.

Anki fil-futbol, nafu kemm mill-;enerazzjoni tag[na u minn dik ta' qabilna [ar;u plejers tajbin li g[amlu isem ma' clubs kbar f'Malta, i]da t-tim tal-lokal ftit li xejn ra su//ess, tnexxi xi sena jew tnejn fejn i;;ilidna g[all-unuri.

{amsin sena mhux /ajta. }gur li mhux possibli li f'dawn il-ftit kliem ni;bor it-tifkiriet u t-tibdiliet kollha li rajna. L-okka]joni sabi[a li qeg[din infakkru, b'danakollu, g[andha sservi mhux biss ta' pjattaforma g[al [afna nostal;ija, i]da anki ta' mbuttatura siewja g[all-;ejjieni sabiex il-;enerazzjonijiet tallum, b[al dawk ta qabilhom, jag[rfu jibqg[u jg[o]]u dak kollu li jag[]ilna mill-bqija - il-villa;; li twelidna fih…..anki jekk il-mag[mudija llum issir f'maqdes il-;miel tieg[u u mhux ma[]en ta[t l-art g[all-umdita'….\